Tại sao cần giáo dục sớm cho trẻ mầm non?

Dạy trẻ bất cứ cái gì trong giai đoạn này nếu được biến dạng dưới trò chơi thì đến khi trưởng thành, con sẽ là người có thể biết cách lĩnh hội nhiều tri thức, cuộc sống của con sẽ dễ dàng và thuận lợi hơn đó ạ.

Giáo dục sớm là quá trình giáo dục kích thích chức năng của não bộ phát triển trong thời kì sinh trưởng của não

Trong số các cơ quan trên cơ thể con người, não bộ là nơi quý giá và quan trọng nhất. Não bộ là nơi tiếp nhận các hiện tượng tâm lý sinh ra do cơ thể tiếp xúc với thế giới bên ngoài.

Cũng chính vì não bộ là cơ quan quan trọng nhất giúp con người sinh tồn và phát triển, thế nên, trên dòng sông lịch sử dài vô tận, con người không ngừng lặp đi lặp lại vòng tuần hoàn “rèn luyện – di truyền – rèn luyện – di truyền” nhằm mục đích kích thích não bộ phát triển nhanh nhất và sớm nhất có thể. Trẻ sau khi thụ thai được hai tháng, não bộ đã chiếm một nửa chiều cao cơ thể, trẻ khi mới sinh ra đầu và chu vi não có độ rộng bằng nhau. Khoảng 9 tháng sau khi chào đời, tỉ trọng của não bộ tăng gấp 2 lần so với khi mới sinh, đến 3 tuổi tăng gấp 3 lần, tới 5-6 tuổi quá trình phát triển của não bộ về cơ bản đã đến độ hoàn thiện, gần bằng với não người trưởng thành. Còn các cơ quan khác trong cơ thể thường phải trải qua khoảng thời gian sinh trưởng kéo dài 15 năm mới có thể đạt đến độ phát triển đó.

Vậy làm thế nào để kích thích não bộ phát triển tốt, nhanh và hoàn thiện sớm nhất? Mọi người ai cũng cho rằng, chỉ cần ăn đầy đủ các chất dinh dưỡng thì não sẽ có thể phát triển tốt, giống như việc ăn uống có thể kích thích phát triển chiều cao vậy. Thực ra điều này không hoàn toàn đúng! Não bộ của con người là một loại vật chất đặc thù, nó vừa là nơi có máu, có thịt song cũng là cơ quan điều khiển hệ thống thần kinh, vì thế sự sinh trưởng phát triển của não cần có sự góp mặt của hai loại dinh dưỡng:

Một là dinh dưỡng thông qua thực phẩm, cần phải có chế độ ăn hợp lý, khoa học và toàn diện với đầy đủ các chất dinh dưỡng; hai là dinh dưỡng về mặt tinh thần, tức sự sinh trưởng của não bộ trong giai đoạn từ 0 tuổi tới trước 6 tuổi cần phải được tiếp nhận các kích thích tốt từ bên ngoài để có thể hoạt động tốt.

Dinh dưỡng thông qua thực phẩm và dinh dưỡng về mặt tinh thần có ý nghĩa quan trọng như nhau trong quá trình sinh trưởng của não bộ. Não bộ cũng giống như cơ bắp của một con người vậy, chúng ta hãy thử ngắm nhìn cơ bắp cuồn cuộn rắn chắc của các vận động thể hình hay các vận động viên cử tạ, thực ra, chúng cũng cần tới hai loại dinh dưỡng, một là thực phẩm và hai là sự vận động trong giai đoạn thanh thiếu niên – thời kì phát triển của cơ bắp.

Vì vậy, chúng ta có thể nói rằng, cơ bắp phát triển nhờ sự vận động trong quá trình phát triển của nó, não bộ cũng sẽ phát triển khi được sử dụng trong quá trình sinh trưởng của nó.

Để làm rõ điều này, các nhà khoa học đã từng làm thí nghiệm giải phẫu sinh lý học: bắt những chú chuột bạch sinh cùng thời điểm, có cùng trọng lượng cơ thể rồi chia thành hai nhóm. Nhóm thứ nhất được sống trong một căn phòng rộng rãi, ánh sáng đầy đủ, cùng nhiều loại âm thanh và các loại đồ chơi khác nhau như ống tròn, thang trượt, vì thế những chú chuột nhỏ có thể tự do chơi đùa thỏa thích. Những chú chuột trong nhóm còn lại được đem nhốt vào một chiếc lồng riêng biệt, không có âm thanh, ánh sáng, không có bạn bè cũng không có đồ chơi. Hai nhóm chuột được nuôi với chế độ dinh dưỡng như nhau, được ăn những loại thực phẩm cao cấp mà chúng thích nhất. Sau 19 ngày, các nhà khoa học bắt đầu tiến hành kiểm tra, kết quả cho thấy, tuy những chú chuột được hưởng chế độ dinh dưỡng như nhau, nhưng những chú chuột được ăn, được chơi, được tiếp xúc với bạn bè và được tiếp nhận những kích thích đa dạng phong phú rất nhanh nhẹn và linh hoạt, khi bị thả vào mê cung, các chú đều tìm được đường ra, khi tìm thức ăn thì dũng cảm tiến lên phía trước, con người không thể bắt được chúng. Ngược lại, những chú chuột chỉ được ăn, không được chơi, thiếu bạn bè và sự kích thích thì đầu óc ngu dốt, khi bị thả vào mê cung không tìm được đường ra, khi bị bắt cũng không có phản ứng trốn chạy. Sau đó, các nhà khoa học giết những chú chuột thuộc cả hai nhóm này để tiến hành giải phẫu sinh lý, nhằm xem xét sự khác biệt về não bộ của hai nhóm chuột. Kết quả là, não bộ của những chú chuột được kích thích một cách đầy đủ trọng lượng, thể tích lớn, hệ thống tế bào thần kinh phát triển đầy đủ, phía trên tế bào thần kinh xuất hiện nhiều các mấu hình cây và hình trục (các sợi dây thần kinh), các thành phần trong tế bào thần kinh như RNA, các loại protein và enzim đầy đủ, não bộ phát triển bình thường; ngược lại, với những chú chuột chỉ được ăn mà không được chơi, não bộ của chúng ở trong trạng thái bị thu nhỏ lại, trọng lượng nhẹ, thể tích nhỏ, các sợi dây thần kinh hầu như không dài ra, thành phần của thần kinh cũng không đầy đủ.

Từ thí nghiệm trên của các nhà khoa học, chúng ta có thể thấy, cho dù là loài chuột đi nữa, kích thích chức năng não bộ có hạn của chúng cũng là một loại dinh dưỡng về mặt tinh thần không thể thiếu trong quá trình phát triển của não bộ. Bộ não của con người càng cần được kích thích như vậy.

Các bác sĩ đã từng giải phẫu thi thể của những người có trí tuệ kém cỏi sau khi họ qua đời và phát hiện ra rằng, não của họ cũng có hiện tượng bị teo nhỏ lại. Tuy vậy, với những đứa trẻ bị tổn thương não bộ ngay từ khi sinh ra, nếu kịp thời được giáo dục tốt trong thời kì phát triển của não bộ, được cung cấp một lượng lớn dinh dưỡng về mặt tinh thần, được kích thích sử dụng bộ não một cách vui vẻ sẽ có thể bù đắp được khiếm khuyết về mặt sinh lý của bộ não, từ đó khôi phục chức năng của não, thậm chí trẻ có thể lớn lên với trí thông minh và trí tuệ hơn người.

Tại Chu Châu tỉnh Hồ Nam có một em bé tên là Tiểu Hoa. Vừa mới sinh ra, toàn thân Tiểu Hoa bị co giật liên hồi, vì thế tri giác của cháu bị tê liệt đi. Theo chẩn đoán của các bác sĩ Đông y và Tây y, cháu bị xuất huyết não. Qua một tháng được truyền dịch, thở oxi và nuôi dưỡng trong lồng kính, tính mạng của cháu đã được bảo toàn, nhưng các bác sĩ thông báo với cha mẹ cháu rằng: “Trường hợp cháu bị xuất huyết trong não như vậy, sau này cháu sẽ phát triển không tốt, có đến tám chín phần mười khả năng sẽ bị thiểu năng trí tuệ”.

Tuy vậy, cha mẹ của Tiểu Hoa quyết tâm áp dụng phương pháp giáo dục ngay từ sớm những mong cứu lấy đứa con sớm chịu thiệt thòi này. Cha mẹ Tiểu Hoa đã cố gắng hết mình để thực hiện hai chế độ dinh dưỡng (tức dinh dưỡng thông qua thực phẩm và dinh dưỡng về mặt tinh thần), nhờ vậy Tiểu Hoa mới một tuổi rưỡi đã biết nói, khi nghe nhạc chân tay có thể nhún nhảy theo giai điệu của bản nhạc, bốn tuổi đã có lòng yêu thiên nhiên và có thể đọc thuộc 10 bài thơ Đường, nắm vững được mấy trăm từ tiếng Anh, năm tuổi đã có thể nói chuyện với bạn nước ngoài, sáu tuổi đã có thể theo học tiểu học như bao bạn khác. Thành tích học tập của cháu luôn đứng đầu lớp.

Trong cuốn Con tôi đã phát triển tài năng như thế nào? Cuốn sách thứ ba trong bộ giáo trình “Phương án 0 tuổi” có ghi lại câu chuyện về cháu bé Tiểu Hâm ở thành phố Đường Sơn. Sau khi Tiểu Hâm vừa tròn một tháng tuổi, cháu bé đã phải làm phẫu thuật hộp sọ. Các bác sĩ đều cho rằng, cháu “không ngớ ngẩn thì cũng thiểu năng trí tuệ”. Nhưng nhờ có tình yêu của bà nội – người đã kiên trì “đàn gảy tai trâu” thực hiện phương pháp giáo dục sớm đối với Tiểu Hâm trong suốt ba năm ròng, cuối cùng Tiểu Hâm cũng trở thành một em nhỏ thông minh. Câu chuyện này quả khiến người ta cảm động!

Khoa học hiện nay đang cố gắng tìm hiểu xem những hoạt động tinh thần có ảnh hưởng như thế nào tới sự sinh trưởng và phát triển của não bộ. Nó không chỉ có tác dụng kích thích mà còn có khả năng làm thay đổi thành phần kết cấu của não bộ. Hai Giáo sư người Thụy Điển là Hiding và Langhe đã quan sát trên kính hiển vi và rút ra kết luận: việc học tập ngay khi còn nhỏ sẽ làm cho các tế bào não phát triển phức tạp hơn lên, đồng thời tăng cường số lượng RNA là các phân tử ghi nhớ trong tế bào. Ngoài ra, hai ông cũng đã tiến hành quan sát những chú chuột ngay sau khi sinh ra được rèn luyện bằng cách cho đi trên sợi dây thép và những chú chuột không được rèn luyện và phát hiện ra, tế bào não của chúng có sự khác biệt. Nếu đem một phần tế bào não của những chú chuột đã được rèn luyện cấy vào não của những chú chuột chưa qua rèn luyện thì những chú chuột này cũng có thể đi trên sợi dây thép một cách thành thục. Vì thế, hai ông đi tới kết luận: “Nếu rèn luyện trẻ ngay từ khi còn nhỏ để kích thích các tế bào não hoạt động thì số lượng phân tử ghi nhớ RNA trong tế bào não sẽ tăng lên, từ đó có thể tạo ra những tế bào não có chất lượng cao, bồi dưỡng nên những con người thông minh”.

 

Theo Giáo sư Phùng Đức Toàn